2016 jylǵy 28 qańtar, Astana qalasy
Memlekettik organdar úshin aqparattyq-kommýnıkasııalyq kórsetiletin qyzmetterdiń qunyn esepteý ádistemesin bekitý týraly
«Aqparattandyrý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2015 jylǵy 24 qarashadaǵy Zańynyń 7-baby 24) tarmaqshasyna sáıkes, buıyramyn:
1. Qosa berilip otyrǵan Memlekettik organdar úshin aqparattyq- kommýnıkasııalyq kórsetiletin qyzmetter qunyn esepteý ádistemesi bekitilsin.
2. Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń Baılanys, aqparattandyrý jáne aqparat komıteti (T.B. Qazanǵap):
1) Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde osy buıryqtyń memlekettik tirkelýin;
2) osy buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelgennen keıin kúntizbelik on kún ishinde merzimdi baspa basylymdarynda jáne «Ádilet» aqparattyq-quqyqtyq júıesinde, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasy normatıvtik quqyqtyq aktileriniń etalondyq baqylaý bankine engizý úshin Respýblıkalyq quqyqtyq aqparat ortalyǵyna resmı jarııalaýǵa onyń kóshirmelerin baspa jáne elektrondyq túrde jiberýdi;
3) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń ınternet-resýrsynda jáne memlekettik organdardyń ıntranet-portaldarynda ornalastyrylýyn;
4) osy buıryq Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelgennen keıin on jumys kúni ishinde osy buıryqtyń 2-tarmaǵynyń 1), 2) jáne 3) tarmaqshasynda kózdelgen is-sharalardyń oryndalýy týraly málimetterdi Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń Zań departamentine usynýdy qamtamasyz etsin.
3. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý jetekshilik etetin Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý vıse-mınıstrine júktelsin.
4. Osy buıryq ol alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen bastap kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Investısııalar jáne
damý mınıstriniń mindetin atqarýshy J.QASYMBEK
Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstriniń mindetin atqarýshynyń
2016 jylǵy 28 qańtardaǵy №126 buıryǵymen bekitilgen
Memlekettik organdar úshin aqparattyq-kommýnıkasııalyq
kórsetiletin qyzmetterdiń qunyn esepteý ádistemesi
1. Jalpy erejeler
1. Osy Memlekettik organdar úshin aqparattyq-kommýnıkasııalyq qyzmetterdiń qunyn esepteý ádistemesi (budan ári– Ádisteme) «Aqparattandyrý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2015 jylǵy 24 qarashadaǵy Zańynyń (budan ári - Zań) 7-baby 24) tarmaqshasyna sáıkes ázirlengen jáne memlekettik organdar úshin aqparattyq-kommýnıkasııalyq qyzmetterdiń qunyn esepteýge arnalǵan.
2. Aqparattyq-kommýnıkasııalyq kórsetiletin qyzmetter Zańnyń 7-baby 29) tarmaqshasymen bekitiletin aqparattyq-kommýnıkasııalyq qyzmetterdiń katalogyna (budan ári – Katalog) sáıkes osy qyzmet túrleri jáne olardy tutynýshylar boıynsha synyptalady.
3. Ádistemede mynadaı uǵymdar men qysqartýlar paıdalanylady:
1) aqparattyq-kommýnıkasııalyq kórsetiletin qyzmet – osy kórsetiletin qyzmetterdiń jumys isteýi ózi arqyly qamtamasyz etiletin baılanys qyzmetterin qosa alǵanda, esepteý resýrstaryn múliktik jaldaý (jalǵa berý) jáne (nemese) ornalastyrý, baǵdarlamalyq qamtylymdy, baǵdarlamalyq ónimderdi, servıstik baǵdarlamalyq ónimderdi jáne tehnıkalyq quraldardy paıdalanýǵa berý jónindegi kórsetiletin qyzmet nemese kórsetiletin qyzmetterdiń jıyntyǵy;
2) bastapqy qujattar – usynylǵan jáne alynǵan tólem shottaryn, júkqujattardy, oryndalǵan jumystar aktilerin, qabyldaý-tapsyrý aktilerin, múkámaldyq kartochkalardy, tólem vedomosterin qamtıtyn eseptelgen kiristerdi jáne shekken shyǵystardy bastapqy esepke alý qujattary;
3) júıelik baǵdarlamalyq qamsyzdandyrý – «elektrondy úkimettiń» AK-ınfraqurylymy apparattyq kesheniniń jáne derekterdi berý jelisiniń jumysyn qamtamasyz etýge arnalǵan baǵdarlamalar men baǵdarlamalyq keshender jıyntyǵy;
4) janama shyǵyndar– operatordyń esep berý merzimindegi shyǵyndary, sonyń ishinde birneshe AK-qyzmettermen sebeptik-saldarlyq baılanysy bar jáne osyndaı AK-qyzmetter arasynda úlestirilýge jatatyn tirkelgen aktıvter boıynsha shyǵyndar, sondaı-aq AK-qyzmetterdi kórsetýmen baılanysty emes jáne AK-qyzmettermen sebeptik-saldarlyq baılanysy joq jáne olar arasynda úlestirýdi talap etetin operatordyń shyǵyndary (ózindik quny boıynsha shyǵyndar, merzim shyǵyndary, ákimshilik shyǵyndar, ózge shyǵyndar);
5) AK-qyzmet ınfraqurylym retinde – «elektrondy úkimettiń» AK-ınfraqurylymynyń aqparatty ónde, saqtaý, berý jónindegi esepteýish resýrstaryn óz betimen basqarý úshin jalǵa berý (IAAS);
6) servıstik baǵdarlamalyq ónim – aqparattyq-kommýnıkasııalyq kórsetiletin qyzmetti iske asyrýǵa arnalǵan baǵdarlamalyq ónim (SBО́);
7) «elektrondyq úkimettiń» aqparattyq-kommýnıkasııalyq ınfraqurylymynyń operatory (budan ári – operator) – ózine bekitip berilgen «elektrondyq úkimettiń» aqparattyq-kommýnıkasııalyq ınfraqurylymynyń jumys isteýin qamtamasyz etý júktelgen, Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti aıqyndaıtyn zańdy tulǵa;
8) AK-qyzmet platforma retinde – onda keıinnen jańa nemese qoldanystaǵy qosymshalardy (óziniń, tapsyrys boıynsha ázirlengen nemese taratylatyn satyp alynǵan qosymshalardy) ornalastyrý úshin júıelik baǵdarlamalyq qamsyzdandyrýdy jalǵa berý (PAAS);
9) AK-qyzmet servıs retinde – operatordyń bulttyq ınfraqurylymnda jumys isteıtin servıstik baǵdarlamalyq ónimderdi jalǵa berý (SAAS);
10) tikeleı shyǵyndar – operatordyń esp berý merzimindegi shyǵyndary, sonyń ishinde naqty AK-qyzmetpen tikeleı sebeptik-saldarly baılanysy bar tirkelgen aktıvteri boıynsha shyǵyndar (ózindik quny boıynsha shyǵyndar, qarjylandyrýǵa jumasaltyn shyǵyndar jáne basqa shyǵyndar);
11) IAAS (infrastructure as a service) –ınfraqurylym qyzmet retinde;
12) PAAS (platform as a service) – tuǵyrnama qyzmet retinde;
13) SAAS (software as a service) – baǵdarlamalyq qamtamasyz etý qyzmet retinde;
14) WACC (weight average cost of capital) –kapıtaldyń ortasha quny.
4. Shyǵyndardy tikeleı shyǵyndarǵa jáne janama shyǵyndarǵa bólý osy Ádistemege 1-qosymshaǵa sáıkes júzege asyrylady.
5. AQ-qyzmetin iske asyrý memlekettik organdardyń operatorlarymen kórsetiletin Zańnyń 7-baby 4) tarmaqshasyna sáıkes (budan ári-Qaǵıda) bekitiletin aqparattandyrýdyń servıstik modelin iske asyrý qaǵıdalaryna sáıkes júzege asyrylady.
6. Ádistemeniń negizin qalaýshy qaǵıdattar:
1) Qaterlerdiń óteýdi qajetti deńgeıin eskere otyryp, AK-qyzmetterdi usynýǵa jumsalatyn dáleldi shyǵyndardyń ornyn anyqtaý;
2) kiristerdi jáne shyǵyndardy tıisti AK-qyzmetterge jatqyzǵan jáne bólgen kezdegi ashyqtyq.
7. Ádisteme qarjylyq, basqarýshylyq jáne salyqtyq eseptilikti operatormen usyný tártibin jáne nysanyn ózgertpeıdi.
8. Qunyn eseptegen kezde AK-qyzmettiń mynadaı túrleri bar:
1) aqparattyq-kommýnıkasııalyq ınfraqurylymdardy jalǵa alý boıynsha qyzmetter (IAAS/PAAS);
2) ınfraqurylymdardyń ózine engizetin (IAAS/PAAS) baǵdarlamalyq qamtamasyz etýdi (SAAS) jalǵa alý boıynsha qyzmetter.
9. Shyǵyndardy bólý tártibi (shyǵyndardy belgili bir AK-qyzmetter túrlerine jatqyzý prosesi), Tapsyrys berýshige AK-qyzmetterdi usynatyn qatysýshylardyń eseptik qujattarymen belgilenedi.
2. Memlekettik organdar úshin aqparattyq-kommýnıkasııalyq
kórsetiletin qyzmetter qunynyń esebi
1 paragraf. Aqparattyq kommýnıkasııalyq ınfraqurylymdy (IAAS, PAAS) jalǵa berý boıynsha qyzmet qunynyń esebin anyqtaý
10. Merzim ishindegi AK-qyzmetter qunynyń esebi:
onda,
IAAS/PAAS - AK-qyzmettiń ınfraqurylym retindegi quny (platforma qyzmet retinde, ınfraqurylym qyzmet retinde);
D – merzim ishindegi tikeleı shyǵyndar;
I – merzim ishindegi janama shyǵyndar;
WACC – kapıtaldyń orta ólshemdi quny;
V – merzim ishindegi úlestirý bazasy. Usynylatyn qyzmet túrine baılanysty sandyq nemese ýaqyttyq ólshemmen belgilenedi bir jumys orny, abonenttik tólem, baılanys arnasy, trafıktiń kólemi, aı, jyl ishindegi abonenttik tólem jáne t.b.). Úlestirý bazasynyń kórsetkishi AK-qyzmetter Katalogynda, Damý josparynda, Bıýdjette jáne t.b. belgilenýi múmkin.
11. Ár AK-qyzmet úshin janama shyǵyndardy úlestirý operatormen merzim ishindegi operatordyń barlyq AK-qyzmetteri boıynsha shyǵyndardyń jalpy somasyndaǵy ár AK-qyzmetke keletin shyǵyndardyń úlestik salmaǵy boıynsha óz betimen júrgiziledi.
12. Kapıtal qunynyń orta ólshemdi kórsetkishi (WACC) kapıtaldyń qunyn jáne qaterlerdi eskere otyryp, qajetti paıdalylyq deńgeıin anyqtaý úshin paıdalanylady jáne osy Ádistemege 1- qosymshaǵa sáıkes WACC esebine sáıkes esepteledi.
13. WACC esepteý Operatordyń tıisti bıýdjetin bekitken kezeńde jylyna bir ret, biraq memlekettik organdarǵa aqparattandyrýdy qaraý boıynsha bıýdjettik ótinimdi usynǵan kúnnen bastap 3 kúnnen keshiktirmeı júrgiziledi.
2 paragraf. Baǵdarlamalyq qamtamasyz etýdi jalǵa berý boıynsha qyzmet qunynyń esebin júrgizýdi anyqtaý
14. AK-qyzmettiń servıs retindegi qunyn esepteý mynadaı formýla boıynsha júrgiziledi:
munda,
SAAS - AK-qyzmettiń servıs retindegi jyl ishindegi quny;
IAAS/PAAS– naqty servıstik baǵdarlamalyq ónimniń jumysyn qamtamasyz etý jónindegi shyǵyndarǵa keltirilgen jáne osy Ádistemeniń 14 tarmaǵyna sáıkes esepteletin AK-qyzmetti ınfraqurylym retinde jalǵa berýdiń jyldyq quny;
- servıstik baǵdarlamalyq ónimdi jalǵa berýdiń jyldyq quny.
Servıstik baǵdarlamalyq ónimniń kelesi túrleri bolady:
1) quny normatıvtik shyǵyndardy esepteý ádistemesine sáıkes esepteletin tapsyrysty servıstik baǵdarlamalyq ónim;
2) quny merdigermen naryqtyq konıýktýraǵa baılanysty esepteletin bar servıstik baǵdarlamalyq ónim.
Bar servıstik baǵdarlamalyq ónim tapsyrys berýshi – tutynýshylarmen Erejege sáıkes tańdalady.
Memlekettik organdar úshin aqparattyq-kommýnıkasııalyq
qyzmetterdiń qunyn esepteý ádistemesine 1-qosymsha
Shyǵyndardy tikeleı shyǵyndarǵa jáne janama shyǵyndarǵa bólý
Shyǵyndardyń ataýy Tikeleı Janama
О́zindik quny + +
Qorlar + +
Qyzmetkerlerdiń eńbekaqysy + +
Eńbekaqydan aýdarymdar + +
Materıaldyq emes aktıvterdiń amortızasııasy + +
Negizgi quraldardyń tozýy + +
Negizgi quraldarǵa jáne materıaldyq emes aktıvterge qyzmet kórsetý jáne jóndeý + +
Kóliktik qyzmetter boıynsha shyǵyndar - +
Baılanys qyzmetteri boıynsha shyǵyndar + +
Konsýltasııalyq shyǵyndar - +
Aqparattyq qyzmetter - +
Is sapar shyǵyndary + +
О́kildiktik shyǵyndar - +
Eńbek qorǵaý jáne qaýipsizdik tehnıkasy boıynsha shyǵyndar + +
Áleýmettik baǵdarlama boıynsha shyǵyndar + +
Salyqtar jáne bıýdjetke tólenetin basqa da mindetti tólemder + +
О́zge shyǵyndar + +
Jalpy jáne ákimshilik shyǵyndar - +
Qorlar - +
Qyzmetkerlerdiń eńbekaqysy - +
Eńbekaqydan aýdarymdar - +
Materıaldyq emes aktıvterdiń amortızasııasy - +
Negizgi quraldardyń tozýy - +
Negizgi quraldarǵa jáne materıaldyq emes aktıvterge qyzmet kórsetý jáne jóndeý - +
Kóliktik qyzmetter boıynsha shyǵyndar - +
Baılanys qyzmetteri boıynsha shyǵyndar - +
Konsýltasııalyq shyǵyndar - +
Aýdıtorlyq shyǵyndar - +
Aqparattyq qyzmetter - +
Is sapar shyǵyndary - +
О́kildiktik shyǵyndar - +
Qaıyrymdylyq jáne demeýshilik kómek kórsetýmen baılanysty shyǵyndar - +
Eńbek qorǵaý jáne qaýipsizdik tehnıkasy boıynsha shyǵyndar - +
Áleýmettik baǵdarlama boıynsha shyǵyndar - +
Salyqtar jáne bıýdjetke tólenetin basqa da mindetti tólemder - +
Dırektorlar keńesin ustaýǵa jumsalatyn shyǵyndar - +
О́zge shyǵyndar - +
Aktıvterdiń shyǵýyna baılanysty shyǵyndar - +
Aktıvterdiń qunsyzdanýyna baılanysty shyǵyndar - +
Baǵamdaǵy aıyrmashylyq boıynsha shyǵyndar - +
Qarjylandyrýǵa jumsalatyn shyǵyndar + +
О́zge shyǵyndar + +
Korporatıvtik tabys salyǵy boıynsha shyǵyndar + +
Memlekettik organdar úshin aqparattyq-kommýnıkasııalyq
qyzmetterdiń qunyn esepteý ádistemesine 2-qosymsha
WACC esepteý
WACCUSD = Rd * Wd * (1-T) + Re * We , munda
Rd – qaryzdyq qarajatty tartý quny (CostofDebt)
Wd – qaryzdyq qarajatty naryqtyq úlesi (D/(E+D),%)
T – paıdaǵa salynatyn salyq mólsherlemesi (TaxRate,%)
Re – óz kapıtalynyń quny (CostofEquity)
We– óz qarajatynyń naryqtyq úlesi (E/(E+D),%)
Qaryzdyq kapıtal qunyn belgileý (Rd)
Qaryzdyq kapıtal quny (CostofDebt) operatordyń bar kredıtteri boıynsha mólsherlemeleri deńgeıinde qabyldanady (olar naryqtyq sharttarmen alynǵan jaǵdaıda). Operatorda qaryzdyq qarajat bolmaǵan jaǵdaıda, nemese olardyń sharttary naryqtyq emes bolǵan jaǵdaıda, qaryzdyq kapıtaldyń qunyn anyqtaǵan kezde, Qazaqstan Respýblıkasnyń Ulttyq banki derekteri negizinde (QR Ulttyq bankiniń statıstıkalyq bıýlleteni) qarjylyq emes uıymdar úshin AQSh dollarynda bir jyldan astam merzimge berilgen kredıtter boıynsha orta mólsherleme qoldanylady, nemese Damodaran saıtynyń derekterinen (http://www.Damodaran.com) salaǵa arnalǵan ortasalalyq mánder paıdalanylady.
О́z qarajatynyń naryqtyq úlesin (We) nemese qaryzdyq qarajattyń naryqtyq úlesin anyqtaý (Wd)
Dıskonttaý mólsherlemesi Operator kapıtalynyń qurylymyna nemese ol arqyly Operator aktıvterdi satyp alýdy qarjylandyrǵan ádiske baılanysty emes, óıtkeni aktıvten kútiletin keleshek aqshalaı qarajat aǵymdary aktıv qarjylandyrylǵan ádiske baılanysty emes (MSFO (IAS) 36, A qosymshasy, A19 paragrafy).
О́z (E/(E+D)) jáne qaryzdyq (D/(E+D)) qarajat úlesin anyqtaý úshin bes jyldyq merzim ishindegi eń tolyq qordy paıdalanatyn Statıstıkalyq anyqtamalyqtardyń derekterinen alynǵan salaǵa arnalǵan ortasalalyq mánder paıdalanylady.
Mańyzdy: derekter βlev (ReleveredBeta) eepteý úshin paıdalanylǵan uqsas kórsetkishterge sáıkes bolýy tıis.
О́z kapıtalynyń qunyn belgileý (Re)
О́z kapıtalynyń qunyn eseptegen kezde Operatordyń qyzmetimen baılanysty táýekelderdi eń anyq kórsetýge múmkindik beretin kapıtaldyq aktıvterdi baǵalaýdyń túrlendirilgen modelin (CapitalAssetPricingModel (SARM) paıdalaný usynylady. Bul rette, Qazaqstanda damyǵan qor naryǵy bolmaǵandyqtan, eń damyǵan jáne ókildi retinde AQSh naryǵynyń derekteri paıdalanylady.
О́z kapıtalynyń qunyn esepteý myna formýla boıynsha júrgiziledi:
Re = Rf + βlev * (Rm – Rf) + S1 + S2 + S3, munda
Re – kútiletin tabys mólsherlemesi (óz kapıtalyna)
Rf – táýekelsiz mólsherleme (AQSh-ta)
βlev – beta koeffısıenti
Rm – Rf – aksıonerlik kapıtalǵa ınvestısııalaý qateri úshin naryqtyq syıaqy (AQSh-ta)
S1 – AQSh-pen salystyrǵanda eldegi qater úshin syıaqy
S2 – shaǵyn kapıtaldandyrý úshin syıaqy (kompanııanyń kólemi)
S3 – erekshe táýekel úshin syıaqy
О́z kapıtal qunyn belgileý (Re)
О́z kapıtal qunyn anyqtaǵan kezde, «Zerde» Holdıngi kompanııalary tobynyń qyzmetimen baılanysty táýekelderdi eń dál kórsetýge múmkindik beretin kapıtaldyq aktıvterdi baǵalaýdyń túrlendirilgen modelin (CapitalAssetPricingModel (SARM) paıdalaný usynylady. Bul rette, Qazaqstanda damyǵan qor naryǵy bolmaǵandyqtan, eń damyǵan jáne ókildi retinde AQSh naryǵynyń derekteri paıdalanylady.
О́z kapıtalynyń qunyn esepteý myna formýla boıynsha júrgiziledi:
Re = Rf + βlev * (Rm – Rf) + S1 + S2 + S3, gde
Re – kútiletin tabys mólsherlemesi (óz kapıtalyna)
Rf – táýekelsiz mólsherleme (AQSh-ta)
βlev – beta koeffısıenti
Rm – Rf – aksıonerlik kapıtalǵa ınvestısııalaý qateri úshin naryqtyq syıaqy (AQSh-ta)
S1 – AQSh-pen salystyrǵanda eldegi qater úshin syıaqy
S2 – shaǵyn kapıtaldandyrý úshin syıaqy (kompanııanyń kólemi)
S3 – erekshe táýekel úshin syıaqy
Táýekelsiz mólsherlemeni anyqtaý (Rf)
Táýekelsiz mólsherleme retinde joǵary ınvestısııalyq reıtıngi bar jáne óteý merzimi kásiporynnyń tirshilik merzimine teń, eldiń uzaq merzimdi úkimettik oblıgasııalar boıynsha tabystylyq normasy paıdalanylady. Táýelsiz mólsherleme retinde 20-jyldyq óteý merzimimen AQSh Qaznashylyǵynyń oblıgasııalaryn óteýge orta tabystylyq paıdalanylýy múmkin (usynylatyn derekkkózi: AQSh Federaldy qor júıesi http://www.federalreserve.gov).
Beta koeffısıentin belgileý (β)
Qaryz ben óz kapıtalynyń nysanaly araqatynasyn eskere otyryp βlev (ReleveredBeta), beta mynadaı formýla boıynsha esepteledi:
βlev = βu * [1+ (1-t) x (D/E)], munda
βlev – qarjylyq táýekel eskerilgen beta koeffısıenti
βu – qarjylyq táýekel eskerilmegen beta koeffısıenti (salystyrylatyn kompanııalar boıynsha beta koeffısıenttiń medıandyq máni); NewYorkUniversity’sSchoolofBusiness (Damodaranon-line) eseptelgen osy koeffısıenttiń salaǵa arnalǵan orta salalyq mánderi nemese bes jyl ishindegi eń tolyq qor paıdalanylǵan IbbotsonAssociates, SBBI Yearbook anyqtamalyqtarynyń derekteri paıdalanylady
t – qazaqstan Respýblıkasynyń Salyq týraly zańnamasyna sáıkes normatıvtik salyqtyq mólsherleme
D/E – óz jáne qaryzdyq qarajat araqatynasynyń ortasalalyq kórsetkishi (mysaly, Bloomberg qarjylyq-taldamalyq agenttiginiń nemese Damodaran saıtynyń derekteri boıynsha)
Mańyzdy: βu , D/E mánderi úshin damyp jatqan naryqtarǵa arnalǵan salalyq kórsetkishter qoldanylady.
Rm belgileý
Rm – tutas AQSh aksııalar naryǵynyń uzaq merzimdi tabystylyǵy (keminde 40 jyl ishindegi naryqtyq portfeldiń tarıhı tabystylyǵy). Usynylatyn derekkózder: AsvataDamodarannyń (http://www.Damodaran.com) statıstıkalyq anyqtamalyqtary, IbbotsonAssociates, SBBI Yearbook kompanııasynyń statıstıkalyq anyqtamalyqtary.
Eldik táýekeldigi úshin syıaqyny belgileý (S1)
Eldik táýekeldigi úshin syıaqy Qazaqstannyń dollardaǵy baǵaly qaǵazdary boıynsha tabystylyq pen táýelsiz aktıvterdiń (AQSh táýelsiz mólsherlemesi) tabystylyǵy arasyndaǵy aǵymdaǵy aıyrmashylyq retinde esepteledi. Qazaqstannyń shetel valıýtasyndanomınasııalanǵan memlekettik baǵaly qaǵazdary bolmaǵandyqtan, esepteý úshin Qazaqstannyń memlekettik kompanııalary (mysaly, BRK) oblıgasııalarynyń tabystylyǵyn paıdalaný qajet. Salystyrylatyn baǵaly qaǵazdar shyǵarylý sharttary jáne aınalý merzimderi boıynsha salystyrmaly bolýy jáne olardyń ishine salynǵan opsıondary bolmaýy tıis. Usynylatyn derekkózder: «Cbonds.ru» (http://www.cbonds.ru) aqparattyq agenttigi; AQSh Federaldy qor júıesiniń resmı saıty (http://www.federalreserve.gov).
Shańyn kapıtaldandyrý úshin syıaqyny belgileý (S2)
Kórsetkish AQSh qor naryǵyndaǵy ınvestısııalar boıynsha orta tarıhı tabystylyqtary arasyndaǵy aıyrmashylyq retinde jáne kompanııanyń qapıtaldanýyna qaraı onyń bıznesine ınvestısııalaý boıynsha esepteledi.
Usynylatyn derekkózder: IbbotsonAssociates, SBBI Yearbook kompnaııasynyń statıstıkalyq anyqtamalyqtary.
14. Erekshe táýekeldik úshin syıaqyny belgileý S3. Qoldanystaǵy kásiporynnyń erekshe táýekeldigine áser etetin negizgi faktorlar:
1) negizgi qyzmetkerlerge táýeldilik;
2) korporatıvtik basqarý sapasy;
3) negizgi qyzmetti tutynýshylarǵa táýeldilik;
4) negizgi jetkizýshilerge táýeldilik.
15. Erekshe táýekeldik úshin syıaqyny belgileý syıaqyny belgileý úshin mynadaı algorıtm paıdalanylady:
1) joǵaryda keltirilgen ár faktor boıynsha táýekeldik dárejesin anyqtap, 1-kestege sáıkes olarǵa shartty baldardy berý;
2) barlyq baldardy qosý jáne alynǵan somany 4-ke (táýekeldik faktorlarynyń sany) bólý jolymen, barlyq faktorlar boıynsha jıyntyq táýkeldik negizinde kásiporynnyń erekshe táýekeldiginiń maǵynasy belgilenedi ;
3) erekshe táýekeldiktiń 2- kestege sáıkes alynǵan baldaǵy maǵynasyna baılanysty erekshe táýekeldik úshin syıaqy beriledi.
1-keste
Táýekel dárejesin belgileý algorıtmi
Táýekel faktory Táýekel dárejesi
Tómen ball Orta ball Joǵary ball
negizgi qyzmetkerlerge táýeldilik 1 2 3
korporatıvtik basqarý sapasy 1 2 3
negizgi qyzmetti tutynýshylarǵa táýeldilik 1 2 3
negizgi jetkizýshilerge táýeldilik 1 2 3
2-keste
Erekshe táýekel úshin syıaqyny esepteý algorıtmi
Táýekel dárejesi Eseptelgen maǵynasy Syıaqy mólsheri, %
Tómen ≥1, biraq 1,5 0-0,5
Orta ≥1,75, biraq 2,25 1-1,5
Joǵary ≥2,75, biraq 3 2-3
Teńgedegi aqsha aǵymdary úshin ınvestısııalaýǵa arnalǵan WACCUSD dıskonttaý mólsherlemesin myna formýla boıynsha teńgege aýdarý júrgizilýi tıis:
WACCKZT = (1+WACCUSD) * 1+ rcur /1+ rusd - 1,
munda
WACCKZT – aqsha aǵymdarynyń qorytyndy valıýtasynda (teńge) ınvestısııalar úshin dıskonttaý mólsherlemesi;
WACCUSD – AQSh dollarynda ınvestısııalar úshin dıskonttaý mólsherlemesi;
rcur – Qazaqstandaǵy uzaq merzimdi ınflıasııa;
rusd – AQSh-taǵy uzaq merzimdi ınflıasııa.
Buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2016 jylǵy 29 aqpanda Normatıvtik quqyqtyq kesimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine №13321 bolyp engizildi.